Một chiếc máy bơm có thể ngừng hoạt động bất cứ lúc nào, nhưng làm sao phân biệt lỗi thông thường với tình trạng máy bơm nước bị cháy? Nhiều biểu hiện ban đầu khá dễ bị bỏ qua, đến khi thiết bị không thể vận hành mới phát hiện vấn đề nghiêm trọng.
Nếu gia đình đang sử dụng máy bơm thường xuyên, những kiến thức dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sự cố này.
Máy bơm nước bị cháy là tình trạng như thế nào?
Máy bơm đang chạy bình thường bỗng nóng ran, có mùi khét hoặc khói bốc ra từ phần động cơ. Đây có thể là dấu hiệu máy đã bị cháy. Tùy mức độ hư hỏng, động cơ có thể chỉ bị ảnh hưởng một phần hoặc không còn khả năng hoạt động.
Sự cố này không chỉ làm máy bơm ngừng chạy. Khi nguồn nước bị gián đoạn, sinh hoạt trong gia đình cũng gặp nhiều bất tiện. Với cơ sở sản xuất, kinh doanh hay hoạt động tưới tiêu nông nghiệp, hậu quả còn rõ hơn như là công việc có thể phải tạm dừng, gây ảnh hưởng đến tiến độ và hoạt động thường ngày.
Dấu hiệu máy bơm nước bị cháy qua những biểu hiện thường gặp:
Máy bơm đang chạy bình thường bỗng nhiên không lên nước, động cơ phát tiếng ù hoặc nóng bất thường. Đừng vội nghĩ đó chỉ là lỗi nhỏ. Những biểu hiện này đôi khi xuất phát từ bên trong động cơ, nhất là khi máy đã sử dụng lâu ngày.
Khi kiểm tra, quý khách có thể chú ý đến những tình trạng sau:
- Cắm điện nhưng máy không có phản ứng, động cơ không khởi động. Đây là biểu hiện dễ nhận thấy nhất.
- Máy vẫn có tiếng chạy, nhưng nước lại không được đẩy lên bồn. Trường hợp này thường được gọi là máy bơm không lên nước.
- Có lúc máy phát tiếng động cơ nhưng cánh quạt bên trong gần như đứng yên, hoặc quay chậm bất thường.
- Tiếng máy không còn êm như trước. Khi bật lên nghe tiếng ù ù lớn, thậm chí có hiện tượng máy bơm nước kêu to.
- Đang hoạt động mà động cơ xuất hiện khói đen, kèm theo mùi khét bốc ra. Đây là dấu hiệu cần đặc biệt chú ý.
- Sờ vào thân máy thấy nóng rát tay, nhiệt độ tăng lên rõ rệt trong lúc vận hành.
- Một trường hợp khác là máy có mùi khét lẹt, dù chưa thấy khói thoát ra bên ngoài.
Không phải cứ gặp một trong những biểu hiện trên là động cơ đã cháy hoàn toàn. Tuy nhiên, đó đều là những dấu hiệu cho thấy máy bơm có nguy cơ gặp sự cố nghiêm trọng. Đặc biệt, khi có khói đen hoặc mùi khét, không nên tiếp tục để máy chạy rồi mới kiểm tra. Cần theo dõi sát tình trạng thiết bị để tránh sự cố lớn hơn xảy ra.
Xem thêm: Máy bơm nước bị nhảy CB
Nguyên nhân khiến máy bơm nước bị cháy:
Máy bơm bị cháy có thể gây ra nhiều bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày và ảnh hưởng đến công việc sản xuất. Để hạn chế tình trạng này, người sử dụng cần biết những nguyên nhân khiến máy bơm bị cháy và cách phòng tránh phù hợp.
Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp cùng với cách khắc phục.
Chập điện:
Chập điện là một trong những nguyên nhân có thể khiến máy bơm nước bị cháy. Tình trạng này thường xảy ra khi các dây pha chạm vào nhau, dây pha tiếp xúc với đất hoặc hệ thống điện gặp sự cố do quá tải. Nếu không được xử lý kịp thời, máy bơm có thể bị hư hỏng và không còn hoạt động bình thường.
Để phòng tránh, người sử dụng nên thường xuyên kiểm tra đường dây điện cấp cho máy bơm. Các dây dẫn cần được bảo đảm không chạm vào nhau hoặc tiếp xúc trực tiếp với đất. Những vị trí đấu nối cũng cần được kiểm tra cẩn thận để phát hiện các mối nối bị lỏng, oxy hóa hoặc có dấu hiệu hư hỏng.
Ngoài việc kiểm tra dây điện, hệ thống cấp điện cho máy bơm nên được lắp đặt thiết bị bảo vệ quá dòng và bộ phận tự động ngắt điện khi xảy ra sự cố. Người sử dụng cũng cần chọn dây cáp phù hợp với công suất máy bơm và sử dụng các biện pháp bảo vệ chống cháy để bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành.
Điện áp không phù hợp:
Điện áp quá cao hoặc quá thấp cũng là nguyên nhân thường gặp khiến máy bơm nước bị cháy. Khi nguồn điện không phù hợp, máy bơm có thể hoạt động không ổn định, làm ảnh hưởng đến hiệu suất và độ an toàn trong quá trình sử dụng.
Để tránh tình trạng này, trước khi mua máy bơm, bạn nên kiểm tra thông số điện áp mà nhà sản xuất yêu cầu. Sau đó, bạn cần đối chiếu với nguồn điện đang sử dụng trong gia đình để chọn loại máy phù hợp. Khi máy bơm được cấp đúng điện áp, thiết bị sẽ hoạt động ổn định hơn và hạn chế được nguy cơ hư hỏng do nguồn điện không phù hợp.
Máy bơm bị cháy do buồng bơm không có nước:
Không có nước bên trong buồng bơm nhưng động cơ vẫn chạy là tình trạng rất dễ dẫn đến hư hỏng. Đây cũng là một nguyên nhân phổ biến khiến máy bơm bị cháy, đặc biệt với dòng máy bơm ly tâm thường dùng trong gia đình.
Nhiệt lượng sinh ra từ cánh quạt khi hoạt động trong điều kiện này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thiết bị.
Ở máy bơm ly tâm, cánh quạt tạo lực để đẩy nước đi. Nhưng khi buồng bơm đã cạn, cánh quạt vẫn quay mà không có nước để làm mát, nhiệt độ tăng lên nhanh chóng. Nếu máy tiếp tục vận hành, cánh quạt có thể bị quá nóng và làm phát sinh nguy cơ cháy máy.
Việc kiểm tra lượng nước trong buồng bơm cần được thực hiện thường xuyên. Trong lúc sử dụng, nếu máy phát ra tiếng ồn lớn hoặc nóng lên bất thường, cần lưu ý đến khả năng thiết bị đang chạy khi không có nước.
Ngoài ra, chức năng bảo vệ quá nhiệt cũng có thể không hoạt động nếu rơ le nhiệt hoặc cảm biến tự động bị hỏng.
Khi nhiệt độ tăng cao, bộ phận này không kích hoạt được nên nguồn điện vẫn tiếp tục cấp cho máy. Máy không tự ngắt khi quá nhiệt sẽ làm nguy cơ cháy tăng lên. Vì vậy, cần kiểm tra định kỳ và thay thế rơ le nếu phát hiện hư hỏng.
Xem thêm: Máy bơm bị tụt nước mồi.
Máy bơm nước bị nước xâm nhập hoặc ngập hoàn toàn:
Máy bơm đặt ở vị trí thấp, thường xuyên tiếp xúc với nước rất dễ gặp sự cố, nhất là khi khu vực lắp đặt bị ngập.
Tình trạng này có thể bắt nguồn từ việc bố trí máy chưa phù hợp, tạo điều kiện cho nước tràn vào bên trong động cơ. Khi nước xâm nhập, máy có nguy cơ bị chập điện, cháy hỏng các bộ phận bên trong, thậm chí dẫn đến nổ máy bơm.
Vị trí đặt máy cần được tính toán ngay từ đầu. Nên chọn khu vực cao ráo, có độ cao an toàn và tránh những nơi dễ đọng nước hoặc ngập khi mưa lớn >> chỉ cần nước tràn đến động cơ cũng có thể gây ra sự cố nghiêm trọng.
Trường hợp máy đã bị ngập, không nên tiếp tục cấp điện để vận hành. Cần tháo máy ra ngay để tránh nước tiếp tục xâm nhập vào bên trong. Sau đó, tiến hành kiểm tra tình trạng thiết bị và sửa chữa những hư hỏng do cháy nếu cần thiết, trước khi đưa máy trở lại sử dụng.
Quy trình xử lý tạm thời khi máy bơm có nguy cơ bị cháy:
Máy bơm có mùi khét, thân máy nóng lên hoặc đang chạy bỗng phát ra tiếng bất thường là những biểu hiện không nên xem nhẹ. Lúc này, đừng cố bật máy thêm nhiều lần để kiểm tra. Có một số việc cần làm ngay:
- Cắt điện máy bơm: Hãy ngắt cầu dao hoặc nguồn điện cấp cho máy trước. Không nên đến gần hay chạm vào dây điện nếu khu vực đặt máy đang bị ướt >> rất dễ xảy ra tai nạn điện.
- Xem lại nguồn điện cấp vào: Mỗi máy bơm đều có mức điện áp riêng. Hãy xem thông số ghi trên máy rồi so sánh với điện áp đang sử dụng trong nhà. Nếu cấp điện không đúng yêu cầu, máy có thể bị quá tải.
- Không cho máy chạy khi buồng bơm cạn nước: Một số máy cần có nước bên trong mới vận hành được. Nếu cứ để động cơ quay trong khi buồng bơm không có nước, nhiệt độ sẽ tăng cao và có thể làm cháy máy.
- Kiểm tra rơ le, phớt máy bơm: Nếu hai bộ phận này bị hỏng, máy có thể gặp trục trặc trong quá trình hoạt động. Khi phát hiện vấn đề, cần sửa lại hoặc thay linh kiện mới, không nên tiếp tục sử dụng như bình thường.
- Đưa máy ra khỏi khu vực ngập: Khi máy bơm bị nước ngập, cần tháo thiết bị ra ngay. Nếu động cơ đã cháy, phần dây đồng bên trong cần được thay mới để máy có thể hoạt động trở lại.
Những cách kiểm tra máy bơm bị cháy và xử lý trên giúp hạn chế phần nào nguy cơ hư hỏng khi máy bơm gặp sự cố. Riêng trường hợp động cơ đã có dấu hiệu cháy, cần kiểm tra trước khi sử dụng lại, không nên tự ý cấp điện để chạy thử.
Những điều cần chú ý để tránh máy bơm nước bị cháy:
Máy bơm bị cháy không chỉ khiến thiết bị ngừng hoạt động mà đôi khi còn kéo theo những sự cố nghiêm trọng hơn.
Nếu nhẹ thì phải sửa chữa hoặc thay linh kiện, còn khi chập điện nặng có thể ảnh hưởng đến hệ thống điện trong nhà, thậm chí gây hỏa hoạn. Vì vậy, trong quá trình lắp đặt và sử dụng, cần chú ý một số vấn đề sau:
- Không sử dụng nguồn điện có mức điện áp không phù hợp với yêu cầu của máy bơm.
- Tránh đặt máy tại nơi thường xuyên ẩm ướt. Nước và hơi ẩm có thể xâm nhập vào các bộ phận điện, làm tăng nguy cơ chập điện.
- Khi lắp đặt máy bơm nước, cần xem kỹ thông số điện áp và cường độ dòng điện. Nếu không đối chiếu với yêu cầu của nhà sản xuất, máy có thể phải hoạt động với nguồn điện đầu vào không đúng quy định.
- Phớt máy bơm có thể bị cháy khi buồng bơm hoạt động trong tình trạng không có nước. Khi phớt đã hỏng, nước có thể lọt vào bên trong máy và gây cháy motor điện. Đây là nguyên nhân khá phổ biến >> dạng hư hỏng này phát sinh trong quá trình sử dụng nên không thuộc phạm vi bảo hành.
- Rơ le nhiệt hoặc cảm biến bị hỏng cũng khiến máy không tự ngắt điện khi nhiệt độ tăng cao. Động cơ cứ nóng kéo dài mà không được ngắt nguồn, lâu dần có thể dẫn đến cháy.
- Không để máy bơm ở nơi có nguy cơ ngập nước. Khi nước tràn vào, các bộ phận điện có thể bị chập, gây cháy nổ.
Chỉ cần bỏ qua một trong những vấn đề trên, máy bơm cũng có thể gặp sự cố trong lúc vận hành. Vì vậy, nên chú ý từ khâu chọn vị trí lắp đặt, nguồn điện cho đến tình trạng các bộ phận bên trong máy để hạn chế nguy cơ cháy hỏng và ảnh hưởng đến hệ thống cấp nước.
Các vấn đề máy bơm nước dễ gặp sau một thời gian sử dụng:
Không phải cứ máy bơm ngừng chạy mới là hư hỏng. Có những trường hợp máy vẫn hoạt động, nước vẫn được bơm nhưng phần động cơ lại nóng lên rõ rệt. Đây là tình trạng cần chú ý, bởi phía sau hiện tượng này có thể là những vấn đề liên quan đến dây điện, cuộn dây hoặc bụi bẩn bên trong máy.
Động cơ máy bơm nóng lên khi vận hành:
Nếu sờ vào thân máy thấy nhiệt độ tăng cao, quý khách nên kiểm tra những nguyên nhân sau:
- Các vòng dây bên trong động cơ có thể đã bị chập. Khi đó motor phải làm việc với công suất cao, sinh nhiệt nhiều hơn và khiến máy nóng lên.
- Dây điện nối vào máy bị rò rỉ hoặc hở lớp cách điện. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm nếu máy được đặt ở nơi thường xuyên ẩm ướt.
- Có trường hợp bản thân vị trí đặt máy đã bị ẩm, cộng thêm đầu nối điện không được cách điện tốt, nguy cơ mất an toàn càng cao.
- Bên trong động cơ có nhiều bụi bẩn hoặc dị vật mắc lại. Những thứ này làm ảnh hưởng đến quá trình hoạt động, khiến máy tiêu hao nhiều điện năng hơn.
- Cuộn dây sau thời gian dài sử dụng có thể bị hao mòn và hư hỏng. Khi đó, động cơ dễ xuất hiện tình trạng nóng máy.
Không nên để máy tiếp tục hoạt động trong tình trạng quá nóng. Những lỗi liên quan đến điện và động cơ nếu không được xử lý có thể gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến cả người và tài sản trong nhà.
Cách xử lý khi máy bơm nước bị nóng:
Tùy vào tình trạng thực tế, việc khắc phục có thể bắt đầu từ những bộ phận bên trong máy:
- Mở phần động cơ để vệ sinh cánh quạt, lấy bụi bẩn và dị vật ra ngoài bằng dụng cụ chuyên dụng. Sau đó bôi trơn động cơ để các bộ phận chuyển động được trơn tru.
- Những linh kiện đã hỏng, không hoạt động hoặc quay yếu, quay chậm cần được thay thế bằng bộ phận mới.
- Nếu nguyên nhân nằm ở cuộn dây khiến động cơ nóng quá mức, có thể xử lý bằng cách quấn lại dây đồng.
Với những người không quen sửa chữa thiết bị điện, việc tự tháo máy có thể gặp khó khăn và nguy hiểm. Nếu không chắc chắn về cách xử lý, quý khách có thể liên hệ thợ sửa máy bơm của Điện Nước Hưng Thịnh qua hotline 0906.765.021 – 0911.048.049 để được tư vấn.
Xem thêm: Máy bơm nước không chạy
Máy bơm bị nước tràn vào bên trong:
Một lỗi khác thường xảy ra khi đặt máy bơm ngoài trời là nước mưa thấm hoặc tràn vào thiết bị. Đặc biệt, máy đặt ở khu vực thấp, không có mái che thì nước dễ đọng lại xung quanh rồi xâm nhập vào bên trong. Hậu quả là máy có thể ngừng hoạt động, thậm chí bị máy bơm nước bị cháy.
Cách xử lý:
Vị trí đặt máy nên được nâng cao, chọn nơi khô ráo và tránh nước mưa tạt trực tiếp. Nếu máy vẫn phải đặt ngoài trời, có thể làm thêm một mái che riêng. Phần che cần đủ rộng để bảo vệ máy lúc trời nắng, trời mưa nhưng vẫn phải thông thoáng, không bịt kín thiết bị.
Xem thêm: Máy bơm nước rò rỉ điện
Chọn máy bơm nước cần xem kỹ những thông số nào?
Có nhiều trường hợp mua máy bơm về rồi mới phát hiện công suất không phù hợp, nước bơm lên không đủ cao hoặc nguồn điện không tương thích.
Vì vậy, trước khi chọn một chiếc máy bơm, đừng chỉ nhìn vào mẫu mã hay giá tiền. Những thông số dưới đây mới là điều cần xem kỹ.
- Phần thân và cốt máy: Nên xem vật liệu chế tạo trước tiên. Thân máy thường sử dụng nhôm đúc hoặc inox, còn cốt máy nên làm từ inox hay hợp kim thép không gỉ. Đây là những vật liệu có độ bền tốt, ít bị ăn mòn hơn khi sử dụng lâu dài.
- Máy dùng nguồn điện nào: Không phải thiết bị nào cũng sử dụng chung một loại điện áp. Hãy kiểm tra điện lưới tại nhà rồi chọn máy tương ứng. Nếu mua loại dùng điện 110V/220V hoặc điện 3 pha, cần có bộ biến áp phù hợp để tránh sự cố cháy nổ.
- Mức công suất tiêu thụ: Trên nhãn máy, công suất thường được thể hiện bằng W, KW hoặc HP. Chẳng hạn, 1HP tương đương khoảng 0,75KW. Dựa vào con số này, quý khách có thể ước tính lượng điện máy tiêu thụ trong thời gian vận hành.
- Khả năng bơm nước (Q): Nếu muốn biết máy có thể đưa được bao nhiêu nước trong một khoảng thời gian, hãy xem thông số lưu lượng. Ký hiệu thường gặp là Qmax, thể hiện mức lưu lượng nước tối đa của thiết bị.
- Khả năng đưa nước lên cao (H): Thông số H cho biết giới hạn độ cao mà máy có thể bơm nước lên. Tuy nhiên, con số ghi trên sản phẩm không phải lúc nào cũng đạt được khi sử dụng thực tế >> mức chiều cao thực tế thường vào khoảng 70% thông số nhà sản xuất công bố.
- Nhiệt độ môi trường (T): Cần xem giới hạn nhiệt độ mà máy có thể làm việc ổn định. Đừng bỏ qua thông số này khi vị trí đặt máy có điều kiện nhiệt độ khác với môi trường thông thường.
- Mức hiệu suất: Đây là chỉ số thể hiện khả năng chuyển đổi năng lượng của máy bơm. Khi cân nhắc giữa nhiều mẫu máy, quý khách có thể dựa vào thông số này để đánh giá hiệu quả hoạt động.
- Thời gian được bảo hành: Nên hỏi rõ thời hạn và chính sách bảo hành trước khi mua. Tại Điện Nước Hưng Thịnh, các sản phẩm máy bơm nước có thời gian bảo hành từ 12 đến 24 tháng.
Một chiếc máy có công suất lớn chưa chắc đã phù hợp với nhu cầu của gia đình. Cần xem đồng thời nguồn điện, lưu lượng, độ cao bơm và các thông số còn lại >> chọn đúng ngay từ đầu sẽ tránh được việc mua máy về nhưng không đáp ứng được nhu cầu sử dụng.
Qua bài viết này, bạn đã hiểu thêm về tình trạng máy bơm nước bị cháy, những biểu hiện thường gặp, nguyên nhân có thể dẫn đến hư hỏng và cách xử lý khi thiết bị gặp sự cố.
Bên cạnh việc khắc phục, lựa chọn đúng nguồn điện, vị trí lắp đặt và thường xuyên kiểm tra máy cũng rất cần thiết để hạn chế nguy cơ tái diễn.
Nếu máy bơm có dấu hiệu bất thường hoặc cần kiểm tra động cơ, hãy liên hệ thợ sửa máy bơm nước tại Điện Nước Hưng Thịnh qua hotline 0906.765.021 – 0911.048.049 để được hỗ trợ.
